راهنمای خرید هوشمندانه: 5 ویژگی اصلی تخته مناسب قالب بندی بتن
قالب بندی بتن، بخشی مهم در ساخت سازه های بتنی، از ساختمان گرفته تا پایه و عرشه پل ها و سازه های بزرگ عمرانی، به شمار می رود. قالب یک فضای نگهداری برای بتن خیس ایجاد می کند که تا خشک شدن، بتن را در خودش نگه می دارد و بر اساس نوع قالب، به آن شکل می دهد. از این رو کیفیت ساخت قالب بر کیفیت بتن مستقیما تاثیرگذار خواهد بود. از انواع قالب های پرکاربرد، قالب چوبی است که مشخصا از تخته پلای وود در ساخت آن استفاده می شود. در این مقاله قصد داریم به طور مشخص به بررسی این دسته از قالب های بتن ریزی بپردازیم و یک راهنمای کلی از انتخاب تخته مناسب ساخت قالب بتن چوبی به شما ارائه کنیم.
چرا قالب بندی چوبی؟
قالب بندی چوبی از جمله انواع روش های قالب بندی و بتن ریزی به شمار می رود که قدمت طولانی دارد. چوب یکی از مواد اولیه در دسترس انسان است که برای ساخت بسیاری از تجهیزات مورد استفاده قرار می گیرد. دلایل محبوبیت استفاده از چوب در ساخت قالب بتن از گذشته تا به امروز را می توان موارد زیر دانست:
- سهولت برشکاری
- در دسترس بودن مواد اولیه به خصوص در کشورهای دارای جنگل
- وزن سبک تر نسبت به فلزات
- امکان جا به جایی و نصب و باز کردن آسان
امروزه نیز با وجود بهینه سازی تجهیزات چوبی و ساخت تخته های چوبی مهندسی شده، امکان استفاده از این مصالح در ساخت قالب های بتن ریزی به شکل بهینه تری فراهم شده است. تخته های پلای وود یکی از پرکاربردترین تجهیزات چوبی هستند که در حال حاضر برای ساخت قالب بتن استفاده می شوند. با این حال پلای وودها برای کاربردهای متنوع تولید و به بازار عرضه می شوند و از نظر کیفیت تفاوت دارند. بنابراین انتخاب پلای وود با ویژگی های مناسب قالب بندی از مهم ترین نکاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

5 ویژگی مهم انتخاب تخته مناسب قالب بندی
تخته پلای وود یکی از تجهیزات مناسب استفاده در قالب بندی بتن است، به شرط این که از نوع مناسب آن برای این کار استفاده شود. در این بخش شما را با نکاتی که در هنگام انتخاب پلای وود مناسب برای قالب بندی باید در نظر داشته باشید آشنا خواهیم کرد.
1- ضخامت و ابعاد
از نکات اولیه و مهمی که باید در نظر داشته باشید این است که تخته پلای وود قالب بندی باید ضخامت مناسبی داشته باشد.
- معمولا تخته پلای وود 18 میل به عنوان تخته مناسب قالب بندی شناخته می شود.
- ابعاد مناسبی که برای قالب بندی برای این تخته ها در نظر گرفته می شود 122×244 سانتی متر است.
این ابعاد به پلای وود کمک می کند که بر اساس نقشه قالب به خوبی در کنار هم قرار گرفته و توسط تجهیزات جانبی به هم متصل شوند. ضخامت 18 میل نیز کمک می کند، در زمان بتن ریزی قالب قادر به تحمل فشار ناشی از وزن بتن باشد. همچنین ترکیب مناسب ضخامت و ابعاد، به وزن نهایی قابل قبول برای قالب کمک می کند.
2- نوع روکش و سطح تخته
یکی دیگر از ویژگی هایی که پلای وودهای مورد استفاده در ساخت قالب بتن باید داشته باشند، داشتن روکش و اصطلاحا فیلم است. این روکش ها ضمن ایجاد یک سطح یکنواخت برای ایجاد بتن با سطح اکسپوز، به قالب کمک می کند تا در تماس با بتن خیس آسیب کمتری ببیند.
3- جنس چوب
نوع چوبی که در ساخت لایه های تخته چندلایی استفاده می شود نیز اهمیت زیادی در کیفیت نهایی تخته و در نهایت قالب ساخته شده از آن دارد. معمولا چوب صنوبر و کاج روسی به عنوان بهترین نوع چوب های مورد استفاده در ساخت تخته های پلای وود شناخته می شوند.
4- نوع چسب
به دلیل ساختار لایه ای تخته پلای وود، در ساخت این تخته مهندسی شده از چسب برای اتصال لایه ها پیش از پرسکاری استفاده می شود. نوع چسبی که در اتصال این لایه ها استفاده می شود تا حد زیادی تعیین کننده مقاومت آن ها در برابر رطوبت و تماس مداوم با بتن خیس است. اگر چسب استفاده شده در ساخت پلای وود از نوع WBP باشد، استفاده مجدد از قالب بتن در ساخت سازه های با تکرار بتن ریزی امکان پذیر خواهد بود. با این حال استفاده از سایر چسب ها باعث می شود پلای وود تنها مناسب ساخت قالب برای بتن ریزی کوتاه مدت با تکرار کمتر باشد.
5- لبه های آب بندی شده
ممکن است هنگام خرید، تخته ای انتخاب کرده باشید که روکش مناسبی دارد، از چسب نوع WBP در ساخت آن استفاده شده باشد، با این حال لبه های برش خورده آن آب بندی نشده باشد. این لبه های آب بندی نشده، فضای مناسبی برای نفوذ آب و رطوبت خواهد بود و می تواند در نهایت منجر به تاب برداشتن و حتی پوسیدگی تخته در استفاده طولانی مدت شود. بنابراین توجه داشته باشید که لبه های تخته هم پیش از استفاده در ساخت قالب، به خوبی آب بندی شده باشد.

جدول مقایسه تخته مناسب قالب بندی
به طور کلی تخته های پلای وودی که برای قالب بندی مورد استفاده قرار می گیرند را می توانید بر اساس مشخصات ذکر شده در جدول زیر و بر اساس نوع پروژه خود انتخاب کنید.
| نوع تخته | ضخامت رایج (میلی متر) | ابعاد (سانتی متر) | تعداد چرخه استفاده | کاربرد |
| پلای وود روکش دار روسی | 18 | 122×244 | 15 تا 25 چرخه | بتن اکسپوز، دیوار برشی، پروژه های سنگین |
| پلای وود روسی بدون روکش | 18 | 122×244 | 5 تا 10 چرخه | سقف سازی، زیرسازی، قالب های پشتیبان |
| پلای وود چینی روکش دار | 18 | 122×244 | 8 تا 15 چرخه | پروژه های با بودجه محدود و چرخه متوسط |
| پلای وود خام | 18 | 122×244 | 3 تا 6 چرخه | مصارف موقت و غیر اکسپوز |
نکته مهم: البته انتخاب دقیق پلای وود در کنار اطلاعات کلی بالا، بر اساس نوع قالب، نوع پروژه و تعداد مراحل بتن ریزی انجام می شود.
نتیجه گیری
قالب پلای وود به یکی از رایج ترین انواع قالب های بتن ریزی تبدیل شده است. با این حال ساخت یک قالب پلای وود باکیفیت به انتخاب تجهیزات ساخت مناسب بستگی دارد. برای این که بتوانید انتخاب مناسبی داشته باشید باید به نوع چوب، ابعاد و ضخامت، نوع روکش، چسب به کار رفته در ساخت تخته و آب بندی مناسب لبه های آن دقت کنید. در نهایت انتخاب تخته مناسب ساخت قالب، باید بر اساس نوع پروژه، تعداد چرخه بتن ریزی و باز و بسته کردن قالب انجام شود.